Nước sạch sinh hoạt và sức khỏe cộng đồng

Việc rửa tay bằng xà phòng với nước sạch trước khi ăn, trước khi chế biến thực phẩm và sau khi đi vệ sinh giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu chảy cấp, lỵ, tả, thương hàn, giun sán và bệnh tay chân miệng ở trẻ em. Tắm rửa, gội đầu hằng ngày bằng nước sạch giúp loại bỏ bã nhờn, bụi bẩn, vi khuẩn, ngăn ngừa các bệnh da liễu như viêm da, ghẻ lở, nấm ngứa… cũng như phòng tránh các bệnh về mắt như đau mắt đỏ, đau mắt hột. Ngoài ra, nước sạch còn là yếu tố bắt buộc trong sơ chế, nấu nướng và vệ sinh dụng cụ ăn uống hằng ngày.

Trong những năm qua, cùng với việc đầu tư, xây dựng các công trình cấp nước sinh hoạt trên địa bàn cả nước, hàng triệu hộ gia đình vùng nông thôn đã được tiếp cận nguồn nước sạch. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết năm 2025, cả nước đã có 74,23% hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước đạt quy chuẩn, trong đó 54,92% sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung và 19,31% sử dụng nước từ cấp nước hộ gia đình, góp phần bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã đặt ra mục tiêu phấn đấu 80% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn.

Tuy nhiên, hiện việc cấp nước cho người dân vùng nông thôn vẫn còn gặp khó khăn do hạn chế về nguồn lực đầu tư, ứng dụng công nghệ và quản lý nguồn nước. Trong số các công trình cấp nước được xây dựng, chỉ có 9.611 công trình hoạt động bền vững và tương đối bền vững, còn lại 7.977 công trình kém bền vững hoặc không hoạt động. Hơn nữa, do tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, tăng chi phí kiểm soát chất lượng nước.

Tại tỉnh Đồng Tháp, hiện có 758 đơn vị cấp nước cung cấp nước sạch cho 98,93% người dân toàn Tỉnh. Trong năm 2025, ngành Y tế đã thực hiện ngoại kiểm chất lượng nước sạch đối với các đơn vị cung cấp nước dùng cho sinh hoạt. Trong đó, số đơn vị cấp nước đạt Quy chuẩn là 289 đơn vị, đạt tỷ lệ 36,6%. Các đơn vị cấp nước không đạt còn cao và tập trung nhiều ở các đơn vị có các trạm cấp nước công suất dưới 1.000 m3/ngày đêm. Trước tình hình đó, Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch số 3645/KH-SYT về việc triển khai công tác kiểm tra, giám sát, ngoại kiểm chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp năm 2026 với mục đích nâng cao trách nhiệm của các đơn vị cấp nước trong hoạt động sản xuất, cung cấp nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt; kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý các đơn vị cấp nước vi phạm quy định về nội kiểm chất lượng nước sạch hoặc cung cấp nước không bảo đảm theo Quy chuẩn kỹ thuật. Theo đó, việc kiểm tra, giám sát, ngoại kiểm chất lượng nước sạch được triển khai thực hiện tại 100% các đơn vị cấp nước trên địa bàn Tỉnh từ ngày 30/9/2026.

Ngoài việc kiểm tra định kỳ 100% đơn vị cấp nước, Tỉnh cũng yêu cầu thực hiện kiểm tra, giám sát đột xuất đối với tất cả trường hợp có nghi ngờ về chất lượng nước, khi xảy ra sự cố môi trường, có phản ánh của người dân hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Song song đó, toàn bộ đơn vị sử dụng nước trên địa bàn Tỉnh sẽ được lập danh sách, quản lý và theo dõi để đánh giá nguy cơ ô nhiễm.

Đoàn giám sát của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật lấy mẫu nước kiểm tra giải quyết khiếu nại của người dân

Sau khi giám sát, ngành Y tế sẽ có báo cáo trình cấp có thẩm quyền cũng như các đơn vị địa phương để có hướng xử lý. Việc nâng cao trách nhiệm của các đơn vị cấp nước và năng lực giám sát của các cơ quan chuyên môn sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng đến mục tiêu đảm bảo cấp nước an toàn, ổn định và lâu dài cho người dân tỉnh Đồng Tháp.  

Thuỳ Dương – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Tháp